Wierzyciele muszą sami egzekwować zaległe długi. Jeżeli wykonuje się to w sposób nienależyty czy nieskuteczny, należy liczyć się z możliwością przedawnienia. Czasami też, to dłużnicy, działając celowo, wymigują się od spłaty należnych zobowiązań, wykorzystując luki prawne i niewiedzę wierzycieli. W jaki sposób można zatem odzyskać swoje wierzytelności?
Kodeks Cywilny, w a szczególności artykuł 117 § 2, mówi jasno, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia, przy czym zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
Terminy przedawnienia roszczeń
Podstawowy czas, po którym egzekucja długów staje się niemożliwa, to dziesięć lat, liczonych od dnia, w którym powstał obowiązek wykonalności. Jednak ze względu na różne rodzaje zobowiązań finansowych, czas przedawnienia roszczeń dla niektórych z nich został ustawowo skrócony do następujących terminów:
- dla długów z tytułu umowy o dzieło, przedawnienie występuje po okresie 2 lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło oddanie dzieła, lub w którym powinno nastąpić oddanie działa
- dla długów z tytułu zawarcia umowy przedwstępnej, przedawnienie występuje w okresie 1 roku, licząc od dnia, kiedy miała być podpisana umowa właściwa
- dla długów z tytułu umowy przewozu osób lub mienia, przedawnienie występuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym należność stała się wymagalne lub od dnia, w którym nastąpił lub miał nastąpić przewóz
- dla długów z tytułu weksli, przedawnienie powstaje po okresie 3 lat (dla wystawcy weksla własnego) i 1 roku (dla indosantów), licząc od dnia płatności lub od dnia protestu
- dla długów właściciela firmy z tytułu powstałej sprzedaży, przedawnienie występuje po okresie 2 lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie powinno być uregulowane
- dla długów mających związek z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz dla długów okresowych, przedawnienie powstaje po okresie 3 lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie powinno być uregulowane
- dla długów wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie uszkodzonych rzeczy, jak również dla roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów na użytkowane rzeczy, przedawnienie następuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym zwrócone zostały dane rzeczy
Jeśli nieuczciwy kontrahent, w czasie rozprawy sądowej powoła się na przepis przedawniania roszczeń i dowiedzie, że ten termin minął, to odzyskanie wierzytelności będzie niemożliwe. trzeba więc rozpoczynać procesy sądowe wobec nieuczciwych kontrahentów już po upływie 6 miesięcy od terminu powstania zobowiązania finansowego.